चराचराचा उत्सव

चराचराचा उत्सव

आला वसंत घेऊन

नवी आशा मनात

पालवीत गात्र गात्र

सृजनाचे गीत गात

मोहरला आंबा, वड

कूजन पक्षांचे ऐकत

वृक्षवल्ली देती साथ

नवलाईचे उधळीत रंग.

वैशाख वणवा पेटला

जीवाची ती तगमग

शोधी सावलीचा आसरा 

अन् झुळूक सहारा.

रखरख दाटे जगी

आणि मनात कोरड

राप भाजणी, शाकारणी,

आगोटाची लगबग.

काडीकाडी जमवत

पाखराचं नवं घर

गर्क सर्व जगण्यात

आणि घरट्यात नवा जीव.

आला पाऊस पाऊस

झाडं न्हातीधुती झाली

शेंड्यावरल्या घरात

पिलं कुशीत हो शिरली.

भरवला चोचचारा

बळ पंखात भरले

घरट्यातून उडण्याचे

अलविदा क्षण आले.

सृष्टी पुकारे चोहून

टाक पाऊल बाहेर

पाऊस दावे रुद्ररुप

पडेल घरटं मोडून.

दुरून दुस-या झाडावर

पुकारती मायबाप

पाखराची धडपड

पंखात उसने बळ.

उड उड रे पाखरा

घेऊन नवोन्मेष

कर मृग हा साजरा

चराचराचा उत्सव!!!!

सिरत सातपुते

२५ जून २०१८

सलाम, मुंबईकरा सलाम!

सलाम, मुंबईकरा सलाम!

सस्ती मौत मरणा-या मुंबईकरा सलाम!

अगतिक दरिद्री मुंबईकरा सलाम!

दररोज लाईफलाइनच्या गर्दीत घुसमटणा-या 

मुंबईकरा सलाम!

खड्ड्यातल्या रस्त्यात हाड मोडून घेणा-या 

मुंबईकरा सलाम!

सगळे कर निमूट भरणा-या 

मुकाट मुंबईकरा सलाम!

आर्थिक राजधानीनिवासी बिरुद मिरवणा-या 

मुंबईकरा सलाम!

बुलेट ट्रेनचे स्वागत करणा-या 

उदारमनाच्या मुंबईकरा सलाम!

मुर्दाड राजकारण्यांना परतपरत निवडून देणा-या 

मुंबईकरा सलाम!

कंबरभर पाण्यात तासनतास चालणा-या 

मुंबईकरा सलाम!

मुंबईचे स्पिरिट पिऊन पुन्हा सुळावर जायला तयार 

मुंबईकरा सलाम!

लोंबकळत, चेंगरत, घामेजत आयुष्य ढकलणा-या 

मुंबईकरा सलाम!

दरडीखाली, मॅनहोलमधे, ब्रीजवर, 

प्रत्येक ठिकाणी मरायला तयार मुंबईकरा सलाम!

सलाम मुंबईकरा, सलाम!

चाकरमान्या, तुझ्या सोशिकतेला सलाम!

रोजच कफन बांधून तयारीत जगणा-या 

मुंबईकरा, तुला मनापासून सलाम! सलाम!! सलाम!!!

सिरत सातपुते

३० सप्टेंबर २०१७

समर्पण

समर्पण

कोसळत्या पावसाच्या सरींसोबत

प्रियकराचा संदेश 

वाचत बसलेली ती

विसरुनच गेली 

त्या निरोप्याला

जो पाऊस होऊन 

गळून गेला 

निरोप देतादेता.

प्रितीच्या हिंदोळ्यावर झुलताना

भान हरपलेल्या तिने 

शोधलच नाही त्याला

नव्हताच तिला द्यायचा 

फेरनिरोप त्या यक्षाला

की नव्हती पाठवायची त्याला

ख्यालीखुशाली, खबरबात.

गुंग होती ती स्वप्नात

तिने लपेटलं होतं प्रेम 

सर्वांगाभोवती

निरोप्याने आणलेल्या

निरोपातलं.

अंतर्बाह्य ती चिंब

पावसात मग्न

प्रितीचे तुषार 

अंगावर झेलत.

दूर कुठेतरी मी तटस्थ

बघत उसासत होते

मेघदूताचं गळून संपणं

बघून हेलावत होते

आषाढस्य प्रथम दिवसे 

या समर्पणाची 

साक्षीदार होत होते.

सिरत सातपुते

२२ जून २०२०

प्रियतम

प्रियतम

प्रियकर रुसूनी आग ओकता

मनवण्यास सज्ज चंचला, 

मेघदूत तो ओलांडे सागर

आगमनाचा घेऊन संदेशा.

घालमेल त्या क्लांत धरेची

प्रियतम पाऊस निमवत आला,

ढोल ताशे अन् रोषणाईसह

मृद् अत्तर उधळीत आला.

विरहिणी ही तप्त अवनी,

आसुसलेली प्राशी पाणी,

स्तब्ध चित्त ती लेकुरवाळी

शृंगारास्तव सिध्द जाहली.

अभिसारिका ती इंद्राची

उटणे, धूप न्हाउन आली,

विद्युल्लतेच्या तांडवासंगे

बेभान समर्पित झाली.

सृजनोत्सवाची सुरवात ही तर

नियम सृष्टीचा, जगरहाटीही

कारभारीण ही जग् नियंत्याची

मातृत्वास्तव सज्ज जाहली.

फुटता कोंब त्या ओटीमधूनी

घरट्यामधूनही चोची फुटती,

सचैल नाहली वृक्ष वल्लरी

तृप्त तृप्त चराचर जगती.

सिरत सातपुते

१० जून २०१९

बिरसा

बिरसा

बिरसा,

अजून घुसमटतोय श्वास

तुरुंगातल्या बंद दाराआड

तुझ्या उलगुलानच्या हाकेनं

जमलेल्या सगळ्यांचा.

तुझ्या उण्यापुऱ्या आयुष्यात 

तू पेटवलास वडवन्हाळ

आणि फुंकलेस प्राण 

तुझ्या तारप्यात.

आज तोच तारपा घेऊन

बाहेर पडताहेत ते सगळे

घुसमटलेल्या श्वासांचा

हिशोब मागायला.

मग तो देश आपला असो

की सातासमुद्रापल्याड

सत्ता परकियांची असो

वा आपल्याच लोकशाहीची.

तू लढलास बिरसा

त्या मत्त परकियांविरुध्द

आजही असंख्य लढताहेत 

उन्मत्त सत्ताधिशांच्या विरोधात निर्धारानं.

आज कोंडताहेत श्वास जे निष्ठूरतेनं

रंग आणि जाती धर्माच्या नावावर

आजही ते तसेच आहेत 

तेव्हासारखेच बेदरकार आणि मदमस्त.

तूझा कोंडलेला श्वास आठवतोय

तुझ्या तुरुंगाबाहेरच्या जमावाला

अजूनही तसाच जमतोय तो

तुझ्या हाकेसरशी जमला तेव्हा तसा.

आता जमतोय, येतोय एकत्र

देशादेशांच्या सीमा पार करुन

बिरसा, आहेस तू आमच्यातच

तुझ्या कोंडलेल्या श्वासासह.

सिरत सातपुते 

९ जून २०२०

बिरसा मुंडा स्मृतिदिन

जथ्था बनून चालतेय...

जथ्था बनून चालतेय...

तो एक जथ्था

रस्ताभर चाललेला

बाई बाप्या मुलं

भूक तहान थकवा

सगळं एकवटलेला

एक एक पाऊल टाकणारा

त्या एका जथ्थ्याबरोबर

मागे पुढेही तसाच जथ्था

तोच तो सारखेपणा

तीच ती थीजलेली नजर

थकलेली तीच पावलं

आणि वेदनाही तीच ती

तोही एक त्यातलाच

नजरेसमोर फक्त 

घर आणि वावर

म्हातारा आणि म्हातारी

शेळी आणि कोंबडी

एकच आस त्यांना भेटण्याची

त्याच्यामागे तिचीही चाल

नजर तीच, तीच ओढ

खाली मान पण

काळजात ध्यास

सावरायचाय हिशोब

मांडायचाय नवा डाव

हरलेला तो, त्याच्यामागे तिचं लटांबर

कोवळ्या चालीची बकोटीला फरपट

हातातून सुटणारा थकलेला जीव

कडेवर तान्हा, रिकामा पान्हा

डोक्यावर किडुकमिडुक

सुकलेले डोळे आणि भकाळी पोट

नजरेपल्याड मुक्कामावर

त्याची तयारी, शेवटाची

तिची हिंमत, उभारायची

सावडायचय तिला जगणं

घरासाठी आणि त्याच्यासाठी

म्हणून जथ्था बनून चालतेय...

म्हणून जथ्था बनून चालतेय...

सिरत सातपुते

३० मे २०२०

मृत्यूचे गणराज्य

बा मृत्यो, तू येतोस

वेदनांचे कल्होळ घेऊन,

तू येतोस निर्दयीपणे

संचीतातून कठोरपणे नेतोस

तूला हवं असलेल्या कोणालाही,

हीच तुझी ओळख सर्वांसाठी.

तूझं येण जरी अपेक्षित 

स्वागत नाहीच तरीही

तूझं येण लांबवण्यातच

प्रयत्नांची पराकाष्ठा

आणि ते लांबवण यातच

इतिकर्तव्यता!!

कारण तू घालून ठेवलीस 

तुझी भिती मनामनात

आणि उलगडले नाहिस कधीही

तुझ्यानंतरचे विश्व,

नाही कधी बघीतली कोणी

ती आवर्त पोकळी

आणि तिथलं जीवन.

मी घाबरत नाही तुला

कारण मी ठरवलय स्पष्टपणे,

ते जग बघायचा विचार 

केव्हाच टाकलाय मागे

आणि चालू लागलेय त्या वाटेवर,

तू येणार आहेस ही भावना 

आताशा हावी नाही होत माझ्यावर.

मला आकळलय आता

तुझं अस्तित्व आणि 

तुझी अपरिहार्यता. 

म्हणूनच मैत्रीचा हात पुढे करुन 

सोबतीचा प्रस्ताव मांडलाय.

मी बोलत राहीन तुझ्याबरोबर,

अविरत चालत राहिन तु़झ्या सोबत

पण खबरदार असेन नक्कीच 

की तुझी माझी ही मैत्री

घाला नाही घालणार

माझ्या अस्तित्वावर, 

जे जपलय मी जीवापाड.

तुझं माझं मैत्र हे

अनाकलनिय, गूढ

तरिही शांतवणारं आणि

भेटीची ओढ लावणारं. 

तू भेटलास कधीकाळी

तर थांबेल काळ माझ्यासाठी

आणि स्मृतिशेष होऊन जाईल

माझं अस्तित्व.

आणि पुसून जातील माझ्या पाऊलखुणा.

मला चालणार आहे काळांचं

थबकणं आणि

वयाचा आकडा कॅलेंडरवर अडकणं.

मला चालणार आहे 

माझं स्वतःचं काळाबरोबर थांबण.

आणि म्हणूनच बा मृत्यो,

मी तयार आहे, 

माझं अस्तित्व स्मृतित अनुभवायला

माझ्या संचितातील 

एक वाटा तुला द्यायला.

सिरत सातपुते

११ नोव्हेंबर २०१९